Bir programa çift tıklıyorsunuz, imleç bir an dönüyor ve sonra hiçbir şey olmuyor. Ya da uygulama açılıyor fakat birkaç dakika sonra "yanıt vermiyor" uyarısıyla donuyor. Bu iki durum farklı görünse de arkalarındaki nedenler büyük ölçüde ortaktır: bozuk ayar dosyaları, eksik bileşenler, sürücü uyumsuzlukları ya da sistem kaynaklarının tükenmesi. Aşağıdaki sıraya sadık kalırsanız, sorunun kaynağını tahminle değil eleme yöntemiyle bulursunuz.
Çözüme geçmeden önce iki soruyu netleştirin: sorun tek bir programda mı yoksa birden fazla uygulamada mı görülüyor? Ve ne zaman başladı — bir güncellemeden, sürücü kurulumundan veya yeni bir yazılım yüklemesinden sonra mı? Tek programda yaşanan kilitlenme genellikle o uygulamanın kendi dosyalarıyla ilgilidir. Birden fazla programda görülen "program çalışmıyor kilitlenme" tablosu ise Windows tarafında, bellekte veya diskte daha genel bir sorunu işaret eder.
Açılmayan bir program aslında arka planda çalışıyor olabilir; bu yüzden ikinci kez açılmaz. Görev Yöneticisi'ni açın (Ctrl + Shift + Esc), "Ayrıntılar" görünümüne geçin ve programın adını arayın. Varsa sağ tıklayıp Görevi sonlandır deyin, sonra tekrar açmayı deneyin. Bazı uygulamalar birkaç alt süreç bırakır; hepsini kapatmak gerekir.
Kayıt defterine veya sistem klasörlerine yazmaya çalışan programlar, yetki alamadıklarında sessizce kapanır. Kısayola sağ tıklayıp "Yönetici olarak çalıştır" seçeneğini deneyin. Sorun ortadan kalkarsa, kısayolun özelliklerinden Uyumluluk sekmesine girip bu ayarı kalıcı hale getirebilirsiniz.
Bu adım çoğu kişinin atladığı ama en çok bilgi veren adımdır. Başlat'a "Olay Görüntüleyici" yazıp açın, Windows Günlükleri → Uygulama yolunu izleyin ve kilitlenme saatine denk gelen kırmızı Hata satırlarını inceleyin. Genellikle "Hatalı modül adı" kısmında bir DLL dosyası görürsünüz. Bu isim, sorunun ekran kartı sürücüsünde mi, .NET bileşenlerinde mi, yoksa programın kendi dosyasında mı olduğunu doğrudan söyler.
Ayarlar → Uygulamalar listesinden programı seçtiğinizde "Değiştir" veya "Onar" seçeneği çıkıyorsa önce onu deneyin. Çıkmıyorsa kaldırıp yeniden kurun; fakat kaldırma sonrası %AppData% ve %LocalAppData% içindeki program klasörlerini de silin. Bozuk bir yapılandırma dosyası kalırsa yeni kurulum aynı hatayı devralır.
Oyunlar, düzenleme yazılımları ve birçok masaüstü uygulaması Visual C++ yeniden dağıtılabilir paketleri, .NET Framework veya DirectX bileşenlerine muhtaçtır. Olay kayıtlarında msvcp, vcruntime ya da clr.dll gibi isimler görüyorsanız eksik olan bileşen budur. Bu paketleri yalnızca üretici sitesinden indirin; "DLL indirme" siteleri hem işe yaramaz hem risklidir.
Ekran kartı sürücüsü, arayüz çizimini üstlendiği için pek çok kilitlenmenin görünmeyen sebebidir. Sürücüyü üreticinin kendi aracıyla güncelleyin; sorun güncellemeden sonra başladıysa önceki sürüme dönmek de meşru bir çözümdür. Windows tarafındaki bekleyen güncellemeleri tamamlamak da benzer şekilde etkilidir; yazılım güncellemelerinin yalnızca yeni özellik değil kararlılık düzeltmesi de getirdiğini unutmayın.
Komut İstemi'ni yönetici olarak açıp sırasıyla sfc /scannow ve DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth komutlarını çalıştırın. Bozuk sistem dosyaları onarıldığında, birden fazla programda görülen donmalar sıklıkla kaybolur. Disk yüzeyinde sorun olup olmadığını anlamak için chkdsk taraması ve SSD sağlık durumu kontrolü de faydalıdır. Windows sağlığını düzenli denetlemek bu tür arızaların çoğunu baştan önler.
RAM doluysa veya disk sürekli %100'de çalışıyorsa uygulamalar donar. Görev Yöneticisi'nin Performans sekmesinden bellek ve disk kullanımını izleyin; boş disk alanı 10 GB'ın altına inmişse temizlik yapın. Antivirüs yazılımlarının gerçek zamanlı taraması da bazı programları kilitleyebilir; geçici olarak devre dışı bırakıp test edin, sorun çözülürse programı istisna listesine ekleyin.
msconfig aracıyla tüm Microsoft dışı servisleri kapatıp bilgisayarı yeniden başlatın. Program bu ortamda sorunsuz çalışıyorsa çakışan bir üçüncü taraf yazılımı vardır; servisleri gruplar halinde geri açarak suçluyu bulabilirsiniz.